Nói chuyện cũng được, nói chuyện cũng được. Cô nói cũng được mà. (Họ không thích nghe con nói; họ thích nghe Sư Phụ nói.) Tôi đâu có chuẩn bị giảng kinh ở đây. Giờ không có đề tài nào hết. Đồng, anh có đề tài gì không? Nói gì cũng được. À! Không nói là không được đâu. Kéo anh ta vào cuộc luôn đi. Đúng rồi, lúc nào cũng ở cạnh tôi. Tốt quá. Anh cứ nói đại đi. (Không có, không có tiếng.) Có mà, có mấy cái mi-crô khác mà. Sẽ có tiếng thôi. Giọng anh lớn đủ rồi, không cần mi-crô đâu. (Con nói chuyện thường nghiêm túc, không vui.) Không sao. Biết đâu họ thích nghiêm túc. Quý vị xem, mọi người đến đây là để thành Phật. Có ai đến đây để chơi đâu? Đúng không? (Dạ đúng.) (Dạ không.) Hả? Quý vị đến để chơi à. Nếu tôi biết sớm, tôi đã biến chỗ này thành khu vui chơi rồi bán vé vào cổng. Năm đô một người là đủ rồi.
(Con định nói một chút về “cạm bẫy” chúng ta có thể gặp phải trên đường tu hành.) Tốt, tốt, tốt. Mọi người nghe kỹ nha. Cái này chắc chắn sẽ nghiêm túc chết người đó. Cười trước đi, rồi chuẩn bị tinh thần, vì lát nữa sẽ không vui đâu. Được rồi. (Trên đường tu hành, chúng ta khó tránh khỏi gặp một số cạm bẫy. Những cạm bẫy này, đa phần chúng ta không hề hay biết. Chúng ta cũng có thể gọi những cạm bẫy này là “khảo nghiệm”. Trong quá trình tu hành, nhiều người lúc mới đến đây tu đều có tâm rất khiêm nhường, hoặc có đạo tâm rất mạnh, khi đến học với Sư Phụ hoặc học trong đoàn thể này. Nhưng sau một thời gian, những người này chắc chắn sẽ tiến bộ rất nhanh, và họ sẽ có nhiều… ví dụ như, có nhiều thể nghiệm tốt, hoặc cảm thấy mình trở nên có… trí huệ hơn, hoặc nhiều lực lượng hơn trước. Rồi họ sẽ có biện tài vô ngại, hoặc cảm thấy bản thân tốt hơn trước rất nhiều trong nhiều phương diện. Chính ngay ở giai đoạn này thường sẽ phát sinh nhiều tình huống nguy hiểm. Tôi nói từ kinh nghiệm của chính mình, và cũng từ việc quan sát rất nhiều đồng tu, cả đồng tu xuất gia lẫn đồng tu tại gia, đều gặp những tình huống tương tự như vậy. Cho nên tôi nêu ra một vài ví dụ để mọi người tham khảo.) Đúng vậy. (Khi chúng ta ở đây…) Thể nghiệm cá nhân thì không thể phê bình được. Không thể nghi ngờ được.
(Khi chúng ta có những thể nghiệm tốt, hoặc khi người khác khen ngợi, thì thường chính lúc đó đa số chúng ta dễ buông lỏng cảnh giác nhất. Đó là lúc chúng ta dễ lơ là tu hành, ít cẩn trọng hơn, hoặc tâm kiêu ngạo dễ khởi sinh nhất. Lúc đó, chính mình cũng không nhận ra. Chỉ đến khi xảy ra vấn đề rồi mình mới biết. Cho nên đôi khi, khi bản thân gặp chuyện, chúng ta mới có nhiều cảm nhận như vậy. Nghĩa là, khi con người chúng ta phạm lỗi lầm, họ sẽ được khai sáng. Tôi nghĩ đó cũng là những bài học mà chư Phật Bồ Tát ban cho mình. Theo cảm nhận của tôi, khi một người phạm lỗi lầm, bài học đầu tiên mà họ học được chính là: chư Phật Bồ Tát muốn chúng ta hiểu rằng mình chẳng hay ho gì cả, mình chẳng có gì đặc biệt cả. Đừng quá ngạo mạn, phải biết khiêm tốn. Tôi nghĩ đó là bài học thứ nhất. Vì thường khi tu đến một giai đoạn nào đó, chúng ta sẽ dễ sinh tâm kiêu ngạo. Hoặc khi có thể nghiệm tốt cũng vậy, điều đó gần như khó tránh. Và chính lúc đó chướng ngại sẽ xuất hiện.
Điểm thứ hai là: chỉ sau khi phạm lỗi lầm, chúng ta mới bắt đầu khởi sinh lòng cảm thông. Vì trước đó, nếu bản thân chưa từng phạm lỗi, chúng ta sẽ không biết được những góc khuất của chính mình. Nếu chưa từng bị khảo nghiệm, khi thấy người khác phạm lỗi, chúng ta có thể xem thường họ. Không hiểu được hoàn cảnh của họ. Thấy họ phạm lỗi, chúng ta cảm thấy như chuyện đó chẳng liên quan gì đến mình. Nhưng khi chính mình phạm lỗi rồi, chúng ta mới hiểu. Những khảo nghiệm trên đường tu thật sự rất vi tế; có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu. Phản ứng đầu tiên của chúng ta phải là nhìn lại mình ngay. Nếu là mình, mình có phạm lỗi giống vậy không? Đừng có đứng ở đó mà cười người ta. Cho nên tôi cảm thấy rằng…) Cho nên tôi cảm thấy bài học thứ hai là, khi một người phạm lỗi…) Khi đó là chuyện của người khác… chúng ta luôn làm như vậy. Được rồi, vậy mới vui chứ. Hai chúng ta diễn chung cho vui. Tôi không nói được, nhưng có thể vỗ tay.
(Điểm thứ hai nữa là: khi chính mình phạm lỗi, chúng ta mới biết rằng khi nghiệp chướng đến, hoặc khi vô minh khởi lên, mình thật sự trở nên rất yếu đuối, không biết phải phòng vệ hay chống đỡ thế nào.) Ồ! (Cho nên sau khi đã trải qua rồi, lần sau thấy người khác phạm lỗi, chúng ta sẽ có lòng cảm thông với họ hơn. Dĩ nhiên không phải chúng ta ủng hộ hành động sai của họ, nhưng khi thấy họ phạm lỗi, chúng ta sẽ thấy tội cho họ, và có lòng cảm thông hơn.
Và điểm thứ ba, điều tôi đã nhận ra được là: khi một người phạm lỗi, đó cũng là sự cảnh tỉnh cho những người chưa phạm lỗi. Nó cũng mang một thông điệp rõ ràng. Đôi khi thấy người khác phạm lỗi, chúng ta không cần phải tự trải qua mới hiểu. Chúng ta không cần phải lặp lại cùng một sai lầm. Bằng cách quan sát người khác, chúng ta sẽ cảnh giác với hành vi của chính mình, bắt đầu để ý những tình huống hay thói quen có thể dẫn đến lỗi lầm của bản thân mình, và tránh không đi vào vết xe đổ của người khác. Tôi nghĩ nếu quan sát kỹ, chúng ta sẽ học được rất nhiều bài học.
Bởi vì chính tôi và rất nhiều đồng tu, thường khi tu đến một giai đoạn nào đó, chỉ cần người khác khen một chút, là lập tức rớt xuống ngay. Giống như ví dụ Sư Phụ nêu hôm nay. Ban đầu, có vị đồng tu nấu ăn cho Sư Phụ. Khi anh ấy mới đến đây, Sư Phụ khen anh ấy khiêm nhường. Đến một ngày nọ, sau khi ra ngoài bị người ta “đầu độc” (bằng lời khen) trở về, anh ấy hoàn toàn khác hẳn. Lúc mới đến, anh ấy thật sự rất khiêm nhường, nên tiến bộ rất nhanh về mọi mặt. Anh ấy thật sự tiến bộ rất nhanh. Khi đến mức đó rồi, người ta “đầu độc” anh ấy (bằng lời khen), rồi anh ấy cũng thật sự cảm thấy có lực lượng và trí huệ. Anh ấy tự cho mình là vĩ đại, và tâm kiêu ngạo liền xuất hiện. Rồi anh ấy bắt đầu bị chỉnh đốn.) Không phải tôi cười anh đâu. Thỉnh thoảng cười chút, không thì mọi người sẽ khóc hết. Kể cả anh nữa. (Vậy để con kể chuyện cười.) Không cần, không cần. Tiếp tục nói chuyện nghiêm túc đi, hiếm khi lắm.
(Còn nữa, tôi nhớ lúc ở Nhật, có một lần Sư Phụ nói với tôi: “Mấy hôm nay hình như anh trông khá hơn”. Tôi nói: “Có lẽ vì mấy ngày nay con sám hối nhiều hơn”. Rồi Sư Phụ nói: “Sám hối thật sự có ích sao? Bên ngoài cũng có nhiều người sám hối. Họ đi lạy núi, lạy sông. Ở Tây Tạng, có rất nhiều người vì hành hương mà gần như dốc cả mạng sống của họ vào đó, như thể không định sống sót trở về. Họ đi hành hương chỉ để sám hối. Nhưng họ có được giải thoát không?” Khi Sư Phụ hỏi vậy, tôi sững lại. Rồi Sư Phụ liền nói tiếp: “Nếu khi còn sống, chúng ta không gặp Minh Sư, không nhận được Lực Lượng Minh Sư để câu thông với Ngài, thì sám hối bao nhiêu cũng vô ích. Nếu thật sự có ích, thì từ lâu thế giới này đã… Biết bao nhiêu người mỗi ngày lạy Phật, mỗi ngày thực hiện vô số nghi thức sám hối, lẽ ra họ đã phải giải thoát và biến mất từ lâu rồi. Tại sao vẫn còn đầy chúng sinh trên thế giới này? Vì họ không có được Lực Lượng đó; nên hoàn toàn vô dụng”. Hôm đó Sư Phụ cũng dạy tôi một bài học.
Thật sự, chúng ta rất may mắn khi có được Minh Sư truyền Pháp cho chúng ta trong thời đại này, điều đó rất khó. Tôi vừa đọc xong sách của Milarepa mấy hôm trước. Lần đầu đọc, tôi không có nhiều thể nghiệm hay cảm ngộ cho lắm. Nhưng khi đọc lại lần thứ hai, tôi cảm nhận sâu hơn nhiều. Thời Milarepa, để cầu Pháp, Ngài đã trải qua nhiều gian khổ. Trong các giai đoạn cầu Pháp đó… tôi xin tóm tắt lại. Ví dụ nổi tiếng nhất là chuyện Ngài xây nhà. Khi Ngài đến bái kiến và xin truyền pháp lần đầu, Sư Phụ của Ngài…) Chuyện đó sau này cũng sẽ nổi tiếng. Nếu xây nhà mà thành Phật, thì Ngài là số một.
(Lần đầu Ngài xây nhà, xây được nửa chừng, Sư Phụ của Ngài liền nói: “Xin lỗi, ta chọn sai chỗ rồi. Ta đã không xem kỹ khi chọn chỗ để xây. Con hãy mang đá trả về nơi đã lấy. Đất cũng vậy, đào ở đâu, thì trả về chỗ đó”. Đó là lần thứ nhất. Lần thứ hai, Ngài chọn một chỗ khác. Milarepa nói: “Xin Sư Phụ chọn kỹ một chút, đừng bắt con làm lại nữa”. Sư Phụ của Ngài chọn rồi, nhưng xây nửa chừng lại bảo phá đi, chọn chỗ khác. Lần này Milarepa than phiền, nói là…) Ngài say rượu. (Milarepa nói: “Tại sao Sư Phụ lần thứ hai rồi mà vẫn không chọn cho kỹ? Rồi bắt con làm lại nữa?” Sư Phụ của Ngài nói rằng Ông say rượu và nói bậy. Lần thứ ba cũng xảy ra tương tự, xây nửa chừng lại bảo phá nữa.) Dạng Sư Phụ đó cũng có đó. Chắc say rượu.
(Lần thứ ba, Sư Phụ của Ngài còn giả vờ: “Ta bảo con xây nhà ở đây hồi nào? Con nói bậy. Không có nhân chứng. Có nhân chứng không?” Dĩ nhiên Milarepa không có nhân chứng.) Không có nhân chứng. (Lần thứ tư, Milarepa mời Sư Mẫu đến làm chứng.) (Làm nhân chứng.) Làm nhân chứng. (Sư Mẫu còn hơn vậy nữa. Bà nói: “Con mời ta đến đây cũng vô ích thôi. Sư Phụ con thì không…) Không giữ chữ tín. (…không giữ chữ tín”.) Không giữ lời hứa. (Milarepa nói: “Có nhân chứng ở đây vẫn tốt hơn là không có”. Milarepa không quan tâm là Sư Mẫu không muốn. Milarepa nói: “Dù sao có một người làm chứng vẫn tốt hơn”.
Dĩ nhiên, khi đọc những chuyện này, chúng ta thấy rất buồn cười. Tuy nhiên, nếu nghĩ sâu hơn, chúng ta mới thấy niềm tin của Milarepa đối với Sư Phụ mạnh đến mức nào. Nếu gặp dạng Sư Phụ như vậy, tôi nói thật, đến lần khảo thứ hai, mọi người đã chạy hết trơn rồi. Làm sao chúng ta có thể tin nổi một vị Sư Phụ như vậy? Lúc thì nói say rượu, lúc thì nói…) Địa lý kém. (Lúc thì nói không có nhân chứng. Căn bản là chẳng có lấy một chút chữ tín của người tu hành, Cái gọi là uy tín hay oai nghi thế tục, Ngài chẳng có cái nào cả. Lúc thì uống rượu, lúc thì không chịu nhận những gì mình đã nói, đến vợ Ngài cũng không tin Ngài. Làm sao chúng ta tin nổi một vị Sư Phụ như vậy? Nhưng…) Tuyệt vời, tuyệt vời. Kiểu Sư Phụ đó mà đến đây thì tốt biết mấy.
(Hơn nữa, lần đầu gặp nhau, Sư Phụ của Ngài còn bảo Ngài dùng hắc thần thông để giết người, gọi mưa đá để hại cả làng. Hành vi đó, người bình thường cũng không chấp nhận được. Nhưng Milarepa vẫn chấp nhận. Dĩ nhiên, Ngài chịu vô vàn khổ cực. Vì xây nhà mà lưng Ngài lở loét hết. Sư Mẫu nhìn thấy còn rơi nước mắt. Bà đi nói với Sư Phụ của Ngài, nhưng bị mắng cho một trận. Sư Phụ Ngài không an ủi, mà còn đưa cho Ngài một cái yên cương, bảo Ngài đeo vào, làm công việc của (người-thân-)ngựa. Ngài bảo (người-thân-)ngựa đều có cái này, đặt một cái yên lên lưng, rồi bảo Ngài tiếp tục làm việc. Quý vị thử nghĩ xem, nếu Sư Phụ bảo quý vị mang cái đó…)
Photo Caption: Đến Cả Cây Nấm Khiêm Tốn Ở Nơi Hẻo Lánh, Thượng Đế Cũng Ban Cho Vẻ Thanh Nhã Đến Thế!
